AI Act voor het MKB: wat moet je nu regelen?

De AI Act is de Europese wet voor AI. Vanaf 2 augustus 2026 gelden algemene verplichtingen voor bedrijven die AI gebruiken, en dat is vrijwel elk MKB. Als gebruiker (niet ontwikkelaar) gelden lichtere eisen. Het komt neer op een overzichtelijk basispakket dat je in een paar uur opzet.

Ben je gebruiker of ontwikkelaar?

Dit is de belangrijkste vraag. Bouw je zelf AI-modellen, dan val je onder de zware eisen. Gebruik je AI-tools die een ander maakt (ChatGPT, Copilot, een AI-functie in je software), dan ben je gebruiksverantwoordelijke. Voor het MKB geldt bijna altijd dat tweede. De eisen zijn dan een stuk lichter, maar ze zijn er wel.

Het basispakket voor het MKB

Voor de meeste MKB-bedrijven komt het hierop neer:

• AI-register: een overzicht van de AI-tools die je gebruikt, met doel, aanbieder, risiconiveau en welke data erin gaat.
• AI-beleid: een intern document dat beschrijft hoe je organisatie met AI omgaat.
• Aantoonbare training: bewijs dat medewerkers die AI gebruiken weten wat de risico's zijn.
• Transparantie naar klanten: gebruik je AI in klantcontact (een chatbot, gegenereerde e-mails), dan moet je dat melden.
• Verwerkersovereenkomsten: controleer of je AI-leveranciers een data processing agreement bieden.

Wat het kost aan tijd

Voor een gemiddeld MKB met vijf tot twintig medewerkers die AI licht inzetten: vier tot acht uur eenmalig om het beleid en de inventarisatie op te zetten, en daarna een uur of twee per kwartaal om het bij te houden. Geen project van maanden dus, mits je het gestructureerd aanpakt.

En de boetes?

De plafonds lopen op tot 35 miljoen euro of 7 procent van de wereldwijde omzet. Die bedragen zijn op de grote spelers gericht. De AI Act houdt expliciet rekening met kleinere organisaties: voor MKB en startups gelden verlaagde plafonds, en bij elk niveau geldt het laagste van het vaste bedrag of het omzetpercentage. Paniek is niet nodig, negeren is geen optie.

De menselijke kant telt het zwaarst

Een register en een beleidsdocument zijn snel gemaakt. De winst zit in gedrag: weten je mensen wanneer ze AI wel en niet inzetten, en wat ze nooit in een prompt zetten? Compliance die alleen op papier bestaat, beschermt je niet. Compliance die mensen begrijpen en oppakken, wel. Dat is precies waar het in de praktijk misgaat of slaagt.

Kort samengevat

• Vanaf 2 augustus 2026 gelden algemene verplichtingen voor AI-gebruikers.
• Als MKB ben je meestal gebruiker, met lichtere eisen.
• Het basispakket: register, beleid, training, transparantie, verwerkersovereenkomsten.
• Reken op vier tot acht uur om het op te zetten.
• De grootste winst zit in gedrag en bewustwording, niet in het document.

Wil je dit voor je eigen organisatie concreet maken? In de gratis workshop AI Act in de praktijk zetten we het basispakket samen op, met de menselijke kant voorop.

Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch advies. Bronnen: actcheck.nl, moore-drv.nl en aicompliancehub.nl (geraadpleegd mei 2026).